29/12/2007

Kurdıstan

SERSALA WE PİROZ BE


Kurdıstan, 1986, boyaxên bı ispirto, 21x21 cm

Bı hêviya rojên geş, xweş û ronak,
Bı hêviya pêkhatına daxwaz û xewnên me,
Bı hêviya sıberojeki bı dılê me, sersala we piroz be.
Serhad Bapir, 29/12/2007

27/12/2007

Serhad Kolandına nigarên têkoşinê

Ararat.Çiyayê ku Keştiya Nuh lê sekıni, her wusa dimeneki gelek spehi, ku jı bo mıletên ku dı ber siya wi da dıjin: jı bo Kurdan û Ermeniyan bı gelek mane û nişanan hatiye barkırın.



Çiyayên Araratê, 2000, bı don, 70x100 cm.

Jı bo Kurdan çiyayê Araratê an ji Agıri ( ango çiyayê agır ) çewa ku ew bı xwe bınavdıkın, lı hımberê êrişkeran “çekeki” têkoşinê û nişana azadiyê ye. Lewra jı bo serhıldêr û fıraran ew der warê xwe parastınê ye. Û cotyarên Kurd, gundiyên sade yên gundan, hergav dıbêjın ku
“yê Tırkan fıkokeyê wan ên nûjen hene, lê belê yên me ji çiyayên me hene.”
Navê “Araratê” jı aliyê Urartuyiya va lı vi çiyayi hatiye danin, xelkeki diroki ku 2000 sal beriya Zayinê lı vê heremê dıjiya. Mıletên xwedicıh yên heremê, Kurd û Ermeni ku weki vi xelkê diroki bı zımanê İndoawropi dıpeyvın; bawerdıkın ku nıjad û çanda wan bı yên vi xelki ra ketine nav têkıliyê. Ev bûyer tenê ji dıde xwiya kırınê ku tu xızmatiya wan bı Tırkan ra nine.
Grafikçêker û resamê Kurd Serhad wek çavkaniya xebata xwe, vi çiyayê ku bı gelek sembolizman hatiye barkırın hılbıjartiye, da ku pêşengeha xwe ya bı navê
“Ararat û Qûntara Araratê” lı Şirketa Makedoniya Huneri “Texni”a bajarê Kilkisê pêşberi me dıke. Pêşengeh jı 40 grafik û 20 resımên manzereyan, yên ku bı hıbra çini an ji bı krayonê hatıne çêkırın, ku ev beşek jı xebata vê dehsaliya dawi a hunermend e, pêktê.
Serhadê ku lı Tetwana bakûra Kurdıstanê hatiye dınê, ku jı aliyê cunta Tırka va hat nefikırın, dı sala 1984 an da wek penaberi politik xwe gıhand Yunanistanê. Da ku dı Dıbıstana Zımanê Yunaniya Nûjen û Akademiya Hunerên Sıpehi ya Zaningeha Aristotelesa Salonikê da perwerde bıbe, pışti saleki hate Salonikê.
“Ez resıman çêdıkım jı ber ku ez jı malbateki têm ku, hemu kes bı awayê xwe resıman çêdıkın. Em donzdeh xwışk û bıra ne û her yek jı me bı anagori xwe dıkare resıman çêke." Serhad jı me ra dıbêje ku “bırayeki mın ê pıçûk ku akademiya hunerên sıpehi da xwendekar bû, jı ber zulma rejima Tırkan mecbur ma û dev jı zanigeha xwe berda.”


Xana Eleman, 1995, hıbra çini, 20x30 cm

Nıha pênc jı yanzdeh xwışk û bırayên wi lı Awrupê dıjin, yek dıxtor, yê dınê ekonomist…Ew bı xwe ku ev çardeh sal ın ku jı welatê xwe dûr e, bı rêya fotografên dema nû û biranina xwe, vêca bı hunera xwe, lı Araratê “vedıgere”. “Babeta van berhemên ku nıha ez dı peşengehê da pêşberi xelkê dıkım, têkıliyê wê bı welatê mın ra heye. Lê belê ez tenê lı ser vê babetê naxebıtım, mın jı Yunanistanê ji hınki tıştan çêkıriye. Ew tıştê zêdetır bala mın dıkşine ser xwe, mırov e, ku ew bı xwe dı xebata mın da xwedi cıheki bıngehin e. Ev tışt zêdetır ji dı grafikên mın ên bı asit, yên lı ser dar, linoliom, her wûsa darê sınayi, yasenitê da xwuya dıkın.
Viya, bı “zımaneki” xususi, şırove ya mın a lı ser formaya mırov e, ne xebateki jı ber gırtına realiteyê ye, jı ber ku meyleki absrek û semboliki ji tê da heye. Çavkaniya ilhama mın mırovên mıleteki ne, ku ez bı xwe ji jı wi mıleti me; Kurd. Xebata mın jı bo têkoşina ku dıdome wek deyneki mın ê rumetê ye. Deyneki mın ê jı bo ew ên ku lı ci û warên xwe mane, têdıkoşın, yên ku tên êşkenceditın, tên pelçıqandın û tên kuştın. Ev ın Kurd û bêyi ku ez bıkevım nav dafıka realizma sosyalisti an ji hunera partitiyê, mın xwest bı anagorê xwe hınki tıştan şırove bıkım.”


Tadeyi 1, 1992,grafika rengin a lı ser linolium, 28,5x25,5 cm.

Bı hızkırın û rûmeta jı bo van mırovên sade, Serhad nigarên wan kola, an ji resımên wan çêkır, dıbêje ku “Grafik kareki zehmet e, lı ser maddeyeki nigareki çêdıki û paşê ji, bı hınki hacetan dıkoli. Têkoşineki dı navbera reş û sıpi, jiyana van rengên bı hevra ên lıhevhati ku hevûdın temam dıkın. Bı vê teknika “hışk”, bı qewartın û kolandına bı serê kêrê mın xwest nigara mırovên Kurdıstanê bıdım xwiyakırınê.
Dı welateki weki welatê mın da, ku her roj mırov tên kuştın, ku zıman, kevneşop û kultur qedexe ye, ku ev gelê xwedicıhê diroki jı mafên mırovan yên heri pıçûk ji bêpare; ez wek Kurdeki, mın nıkarıbû bı awayeki dınê nigara çêbıkıra. Jı aliyê dınê va, herçi manzere ne, ew bı xwe ne ewqas hışk ın. Berevajiyê we, mın dıkarıbû bıgota ku wan dı nav xwe da iwereki wek melodi veşartıne.”
Xwiya dıke ku, hunermend dı pıraniya berhemên xwe da , wek nigar û figur babeta jınê bıjartiye. “Her çıqas ne bıjartıneki bı zanebûni be ji, ez bawerdıkım ku ew a zınditıya kultura kurdi dıparêze; jın bı xwe ne. Wek nımûne, ez û xwışk û bırayên mın, me ne jı bav û bapirên xwe, lêbelê jı dê û dapirên xwe çirok û stranên geleri yên Kurdi guhdardıkır. Jın lokomotiva zıman û kevneşopiyê ne, ku vana jı nıfşê berê dıgrın û derbasê nıfşê nûhati dıkın. İro jına Kurd têdıkoşe, tê êşkencekırın û gırtın û gelek jı wanan ji dertên serê çıyê. Jın ji weki mêran, barê gıran a têkoşinê hılgırtıne ser mılên xwe. Jın sembola kevneşopiyê ye, weke xelekekê nıfşê nû bı kultura kurdi va gırêdıde.”


Hewar 1, 1989, grafika lı ser linolium, 30x16,5 cm.

Û lı hımberê daxwazên Tırkan ên jı bo helandın û wendakırına gelê wan; parastına zıman, kultur û mirasa kevneşopi jı bo Kurdan awayeki berxwedanê ye. “Zımanê me hatiye qedexekırın, bı vi zımani radyo û televizyon tune ne ku merıv zımanê kurdi bıbihise. Berevajiya vıya, politikaya asimilekırına gelê Kurd heye.
Da ku zımanê xwe yê zıkmaki wenda bıkın, zarûk mecbur tên hıştın ku tenê bı zımanê tırki werın perwerdekırın. Malbatên ku xwedi hızra netewi ne, hewldıdın ku dı nav malê da vi zımani hini zarûkên xwe bıkın, lewra baş pê dızanın ku jı bo kultur û “kurdayeti” derbasê nıfşên nû bıbın, tenê ev rê heye. Bı kijan awayi Kurd berxwedıdın û têdıkoşın: Bı parastına zıman û kultura xwe, jı kêm kıtêbên heyi fêrbûna edebiyata kurdi a nıviski. Çewa ku, dema ku wun Yunan, dı bındestê Tırkan da bûn; Dıbıstanên we yên nepeni hebûn, bı wi awayi em bı xwe ji bı dızi hini zımanê xwe dıbın.”
Weki hemû Kurdan, Serhad ji, vi zımani, lı kêleka yê yunani hini kurê xwe dıke. Herkesê bı kultur û zıman va mıjûldıbın, baş pê dızanın ku çewa ew dıbêje “zıman nayên afırandın, xristiyaneki ê bıgota ku viya diyariya Xwedê ye.”


Serketın, 1994, grafika rengin a lı ser yasenit, 26x20 cm.

"Lı ber me nımûneya “zımaneki” ku nıkarıbû bıji heye: Esperanto. Û iroj 35 miyon Kurd bı heman zımani dıpeyvın û xwedi kultureki gelek kevnar ın. Lêbelê, bêyi ku rêxıstınên navdewleti bala xwe bıdınê, (xeyni rêxıstınên wek Afuya Navnetewi, Dıxtorên Dınê, Dıxtorên Bê Tıxûb û Rojnamevanên Bê Tıxûb) bı axaftına vi zımani qedexe kırıne"
Lı gor Serhad, balkışandına dawi a çend dewletên Rojavaya Awropayê; ku pışti pêlên penaberên Kurd ên ber bı Avrupayê, ku hımber politikaya Tırkiyê derketın; wan jı berpırsiyariya wana diroki nafılıtine. “Ne gel, lêbelê karbıdestên dewletên Amerika, Almanya û hınki dewletên dınê, berpırsiyarên ahlaki ya jenosida gelê Kurd ın. Ango ku iroj Tırkiye, İran û Iraq gelê Kurd serjêdıkın û wan jı mafên wan bê par dıhêlın; Vi karê qırêj, bı xêra alikariya ku van rejimên diktatori, dı warê abori, politiki, diplomatiki û zêdetır ji ya leşkeri da, ku jı hın dewletên Rojavayê dıstinın dıkarın pêk binın.


Dê û Zarok, 1998, grafika lı ser metal bı asit, 25x16,5 cm

Dı perçekırına Kurdıstanê da, berpırsiyariya van dewletan heye, bı taybeti ji berpırsiyariya diroki a İngilistan û Fransayê heye. Dema dı sala 1923 yan da, lı Lozanê Kurdıstanê kırın çar perçe; Lı bın peymanê da xeyni imzeyên Tırkên kemalist û Farsên monarşist, imza û muhra İngiliz û fransızan ji hebûn.”
Xeyni van dewletên berê yên Hêzên Mezın, iroj dewletên pıçuk ji lı pêş çarenıvisa Kurdan astengi derdıxın. “Yek jı bendên heri pêşi ya Peymannameya Netewen Yekbûyi, Mafê Çarenıvisa Gelan e.
Her çıqas jı bo çarenusa xwe, Kurd xwedi hemû qewl û rêbaza ne ji, lêbelê ev gelê kevnar ê heremê jı vi mafê xwe bêpar e. Dı heman demê da dewletên ku bı xwedi serhıjmêra 60.000 an ji 100.000 nışteciyan ji dı Netewên Yekbûyi da hene. Ev dewletên he ji, ku qenc e ku hene, dema jı bo mafên Kurdan bıryaran nastinın an ji lı hımber bêpar hıştına Kurdan a wan mafên ku ew bı xwe lê xwedine, dernakevın; hıngê bı sıûda gelê Kurd dıleyzın. Dewletên mezın û pıçûk dıkarın sıûda gelê Kurd tayin bıkın. Gelo çewa dıkarın bıryareki wusa bıdın ku; Kurd mıletek e ku lı cıvata dınyayê zêde ye û hewce nake ku dı vê cıvakê da ciyê xwe bıgre?”



Hewar 2, 1990, grafika lı ser dar, 24x16 cm.


Têbıni:
Vê Hevpeyvinê, lı ser navê rojnameya yunani “Nea Makedonia”, xanım Smaro Xristidu bı mın ra çêkır û dı yekşema 1 ê Sıbata 1998 a da, wek “Hevpeyvina Hefteyê”hat weşandın.

Zozan û Xezal, 1996, grafika rengin lı ser dar, 18x11 cm.


Serhad Bapir: “Kurd dıkarın bı hunerê jiyana xwe ya hisi û ruhi xurttır bıkın”


Serhad dı sal 1964 an de lı Tetwanê, lı bakûrê Kurdıstanê hatıye dınyayê. Ew dı sala 1984 an da jı welêt koçber dıbe û lı Yunanistanê bı ci dıbe. Lı Yunanistanê, dı navbera salên 1987-1992 yan de, lı universiteya Aristoteles, beşa resım û hunerên pratik dıxwine. Serhadê ku nıha lı Salonikê mamostetiya resım dıke, beşdari gelek pêşengehan bûye. Pêşengeha wi ya dawi, isal (1997) lı Salonikê çêbû. Me ji hem bı hınceta pêşengehê, hem ji bı armanca danasina Serhad û tabloyên wi, pê re sohbet kır û herweha em dı dawiya vê hevpeyvinê de kataloga wi dıweşinın.






Gundi, 1989, grafika lı ser linolium, hatiye bırengkirin, 23x17 cm.

Nûdem: Te kengi dest bı çêkırına resım kır? Ya ku tu ber bı cihana resım ve kışand çı bû?
Serhad: Jı bıçûktiya xwe de meyleki mın lı ser resım hebû. Tê bira mın, dı 7-8 saliya xwe de, dema ku ez dıçûm dıbıstanê, mın jı dersa resımê gelek hez dıkır. Lı gor xwe mın resım çêdıkır. Herdu kekên mın ên mezın dema ku dıbıstana navin û liseyê dıxwendın, carcaran resımên baş çêdıkırın. Mın lı wan dınêri, bala xwe dıda wan û jı xwe re resım çêdıkır.
Mina malbateki feqir, jı bo standına pênûsên rengin û boyaxan ewqas imkanên me tune bûn. Çı dıkete destê me, me bı wan jı xwe re resım çêdıkır. Bavê mın çêkırına resım wek tışteki beredayi dıhesıband, bı me re hêrs dıbû û jı me dıxwest da em zêdetır bala xwe bıdın dersên xwe. Dı salên dın de, êdi mın lı gor imkanên xwe zêdetır bı pênûs û bı boyaxên erzan resım çêdıkır.
Lı Tetwanê, dor salên 1976-77 an de çend resamên Kurd hebûn. Wan dıgel resamtiyê, tabelayên dıkanan ji bı herfên xweşık çêdıkırın. Cara pêşi mın lı wê derê, wan tabloyên resım dit. Ew resımên Yılmaz Güney, resımên gund û gundiyên Kurdan bûn.
Dema ku wek penaber ez derketım derveyi welêt û ez ketım Akademiya Bılınd a Hunerên Baş, hêdi hêdi, sistematik û metodik ez bı resım mıjûl bûm.




Dê û zarok, 1994, grafika rengin a lı ser yasenit, 20x12 cm.


Nûdem: Jı bo te resım çi ye? Çı maneyê dıde jiyana te?
Serhad: mırov dıkare bıbêje ku, resım wek huner, şırovekırına jiyanê ye. Hunermend bı boyaxan an ji bı bı hacetên dın xwe ifade dıke, hisên xwe yên lı ser tıştan yan ji bûyeran tine zıman. Çewa ku helbestvanek; şêrini û xweşi, nexweşi û xırabi herwusa dıjiti û rıkitiya jiyanê bı gotın û hevokên zımaneki dıxwaze bıhone û bırêse, şırove bıke û helbesta xwe derine holê; resamek ji vi karê han bı komır, hıbır û bı boyaxan çêdıke.Wênekar (resam) lı gor xwe, bı realist yan ji ne bı realisti û bı awayeki dın, wext û derhola ku ew bı xwe ji tê de dıji şırove dıke. Ev nayê wê maneyê ku hınki hunermend, bı babetên dervayê van tıştan re ji mıjûl nabın. Rast e, gelek celebên resaman hene. Dema mırov lı diroka resım û hunerê dınêre; mırov bı dehan tevgerên jı hev cuda dıbine. Ev tevger, bı taybeti dı sedsala me de, carna xwedi manifesto bûne. Wan ekol û tevgerên ha, bı awayê ku resım çêdıkırın û avadıkırın, lı bûyerên cıvatê û dirokê dınêrin; dı nav xwe de têkıli û cudatiyên wan hebûn.
İca jı bo mırov jı resım fêhm bık e, dıvê hınek zanabûna mırov lı ser resım û diroka wê hebe. Lê hızkırına jı resım ne kareki ewqas zehmet e. Kesên ku haya wan jı diroka hunerê tunene ji, karın bı vi yan ji bı wi awayi jı resım hız bıkın, rahêjın tabloyekê û bı diwarên xwe ve daleqinın.
Hunermend bı çêkırına resıman: dıxwaze lı gor xwe, bı awayeki bersıva pırsgırêkên cıvata xwe û pırsgırêkên ku ew bı xwe ji pê mıjûl dıbe, bıde. Jı bo wênekareki Kurd ev tışt hin gıringtır e. Jı bo wi, pırs lı gel xwe gıhandına xwe ya zanyari, xwırt kırın û geşkırına jiyana manewi ya netewa wi ye. Wêne wek beşek jı huner û çandê, roleki dı vi wari de dıleyze. Jiyana manewi ya geleki dı huner û dı kultura wi geli de tê xwıyakırın. Hunermend wexta wêneyan çêdıke; hisên xwe yên lı ser tıştan bı zanebûna huneri dıxemline û berhemê derdıxe holê.




Jına dı nav gundê ku ê were wêrankırın, 1994, grafika lı ser dar, 36x17.5 cm.



Jı bo me Kurdan resım ne ewas hunereki kevn e (ku em berhemên wunda yên Kurdên kevnare deynın aliki). Dinê islamê rê nedaye çêkırına rısmê insanan û herwuha navê pût lı berhemên heykeli kıriye. Heykel û resım hatıne perçekırın, xerakırın û qedexekırın. Ez dıbêjım ku, minyaturên ku hene ji, gelên rojhılatê çêkırıne. İslamê tenê motifên diakozmetik (dekorasyonê) bı pêş ve bıriye û ev ji zêdetır lı mızgeft û medresan de bı kar aniye. Hêvidarım ku zana û ronakbirên Kurd wê karıbın; heykel, minyatur û berhemên dın, ku bı destên Kurdên kevnar hatıne çêkırın, yan ji jı aliyê hıneki dın jı bo Kurdên kevnar hatıne çêkırın dı nav muze û koleksiyonên dewletan de tespit bıkın û derinin ronahiya rojê.
Ku em iro motiv û rengên xali û xaliçan, mimariya qesr û avayiyên Kurdan û heykelên ku jı bela mısılmanan û jı destdırêjiya dewletên dagırker fılitine deynın aliki; tışteki dın jı bav û kalên me jı bo resamên me nema ye. Muzikvanên Kurd dıkarın pışta xwe bıdın ser deryaya muzika geleri û kevneşopiya kurdi. Jı bo helbestvan û romannıvisên me ji berhemên şairên me yên klasik hene ku ew dıkarın lı ser edebiyateki nuh bıafırinın. Lê resamên Kurd sêwi ne. Ew mecbûr ın bêyi ku wek gelên Ewropa û yên deverên dın, pışta xwe bıdın berhemên nıfşên berê; dıvê ew bı xwe rêyên lı ber xwe vekın û bımeşın.


Dê û zarok, 1989, Grafika bı asit û aquatinda 18 X 18 cm



Mırov dıkare bêje ku pır pır ev 50 sal ın ku Kurd lı gor imkanên xwe bı resım mıjûl dıbın. Kurd iro zêdetır hewcedariya wan bı hunerê, herwusa bı resımê heye. Bı rıya hunerê dıkarın jiyana xwe ya hisi û ruhi xwırt bıkın û disa dıkarın bı rıya hunerê, xwe bı gelên dınyayê bıdın naskırın û hızkırın. Jı helbestvan û romannıviseki Kurd, bı kurdi nıvisin tê xwestın. Jı bo resameki Kurd ne wısa ye. Bı kijan babeta resım mıjûl dıbe bıla bıbe, çe resım çêdıke bıla bıke, dema ku bêje “ez resameki Kurd ım” nasnama xwe eşkere dıke. Jı aliyê dın de, huner hewa û bayê dıxwaze da ku nefesê bıstine, serbestiyê dıxwaze, dıvê ku dı nav çarçovên hışk yên ideolojiyên partiyên Kurdan de neyê fetısandın. Kes dıvê direktifan nede hunermend. Hunermend baştır bı karên xwe dızanın û çı dıxwazın dê wê çê bıkın. Yek wê resımên realist, yên êş, bırin û berxwedanê çêbıke, yê dın wê abstre û yeki dın ji dıbe ku bı awayê surealisti resımên xwe çêbıke. Xweska resamên me yên navdar hebûna, ku hunerhezên dınyayê ew naskırıbûna û serê me ji bı berhemên wan bılınd bıbûya.
Nûdem: Tu dıkari behsa hunera xwe û metoda çêkırına resmên xwe bıki?
Serhad: Ez bı gelek cûreyên resım re mıjûl bûme. Dı warê tekniki de, ez bı boyaxên bı rûn, aquerella, komır, hıbra çini û yên dın wêneyên xwe çêdıkım. Wek tema, ez bêtır figurên mırovan, manzereyên sırûştê, yên gund û bajaran û tıştên dın çêdıkım. Herwusa ez grafikan ji çêdıkım. Grafik wek heykeltraşi beşeki hunerê tê pejırandın. Rewşa gel û welatê me tesireki mezın lı ser hunerê mın kıriye. Her çıqas têkıliyên wêne û grafikên mın bı realizmê re hene ji, lê ne naturalist ın. Bı gotıneke dın, ne jıbergırtın û kopikırına tıştan e, ew şırovekırın û jı nuh de avakırına tıştan e.



Jın, 1991, grafika lı ser linolium, 22,5x17,5 cm.



Ez bawer dıkım ku grafik jı bo me Kurdan tışteki nuh e. Ez grafikên xwe lı ser texte (dar), lı ser darê sınayi (yasenit û yên dın) û lı ser linolium (sentetik e) dıkolım. Çêkırına wan wusa ye: Pêşi mırov lı ser texteki, bı pênûsê resımê tışteki çêdıke, paşê bı hınek kêrên taybeti, cihên ku dıvê sıpi bıminın dıkole û dıqewêre, ango kûr dıke. Resımê ku hatiye çêkırın, êdi wek muhreki bılınd tê xwıyakırın. Dû re bageraneki plastikê hışk tinım û bı hıbra çapxanê dı ser re dıbım û tinım. Heta ew ciyên bılınd, baş bı hıbır bıbe. Cihê ku hatiye kûrkırın bı hıbrê nabe. Paşê mırov kaxıdekê radıke (ya baştır kaxıdê japoni yê ku bı dest tê çêkırın e.) û hıneki bı nermi datine ser darê bı hıbır û bı pışta kevçiyê çayê wê kaxıda ha, bêyi bıleqine, hêdi hêdi dıdewsine, heta ku ew hıbra ku lı ser rûyê darê ye, baş derbasi ser kaxıdê bıbe. Berhema grafik ne ya ku lı ser darê ye, lê ew tıştê ku lı ser kaxıdê hatiye çapkırın e. Grafik bı çend rengan be, dıvê ewqas dar bên kolandın û lı pêy hev lı ser eyni kaxıdi werın çapkırın. Grafiker dıkare deh- bist an ji zêdetır caran vê grafika xwe çap bıke. Paşê ji, lı bınê her yeki, 1/10 an ji 1/20 an û zêdetır dınıvisine û imza xwe lı bıni datine. Grafik ne mina resıman e, jı eyni berhemê zêdetır kes dıkarın lı ba wan hebın. İca grafikên bı asit ji bı awayeki dın tên çêkırın, ew lı ser metal (sıfır, çinko, tunç uhw) tên kolandın. Mırov asita nitrik bı kar tine û dı dawiyê da ji, ew dı pıressa destan da tên çapkırın.



Suret, 1991, grafika rengin a lı ser dar, 29x29 cm.


Nûdem: Jiyana surgunê çı tesir lı hunera te kıriye?
Serhad: Çewa ku mın berê ji got, bı tevahi rewşa welêt tesir lı hunerê mın kıriye. Ez zêdetır jı bo Kurdan resım çêdıkım. Ev nayê wê maneyê ku hunerhezên jı gelên dın jı hunera mın fam nakın. Huner iroj tışteki navnetewi ye. Lê disa ji, jı hunera her geli bêhna kultur û diroka wi geli tê û dıvê bê ji. Dıvê pêşi tışteki neteweyi hebe, da ku paşê bı yên netewên dın re bıde û bıstine û bıbe navneteweyi. Rast e, dı warê resım de ji iro bı rêya dezgehên agahdariyê haya mırov jı hemû tıştan çêdıbe û bıvê nevê tışt lı mırov tesirê dıkın. Lê dıvê em jı bir nekın ku, “her dar lı ser koka xwe şin dıbe”.
Jiyana surgunê jiyaneki kambax e. Xewn û xeyalên mın ji lı ser Kurdıstanê dıçın û tên. Hızkırın û evina xwe ya jı bo jın û mêrên serbılınd û herwuha nerazibûna xwe ya jı bo rewşa Kurdıstanê ez bı rıya resımên xwe tinım zıman.
Rast e, realizma Kurdıstanê dı warê resım de ji mırov ber bı resımên realist û sembolik de dıkşine. Xweska realizma xerab ya Kurdıstanê were guhertın û êdi resam ji, hunermend û nıviskarên me ji, bı her beş û babetên huner û edebiyatê re, tenê bı pivana estetik û kaliteyê mıjûl bıbın.


Jı kovara NÛDEMê, hejmara 23, payiza 1997 a.

Têbıni:
Vê hevpeyvinê kekê Fırat Ceweri bı nıviski bı mın ra çêkır. Ev hevpeyvin bı tevi pêşgotına nıviskar û resamê Yunan Kostas Laxas ya lı ser berhemên mın û beşeki jı kataloga mın a grafikan (24 rûpel), dı hejmara 23 ya NÛDEMê da hat weşandın. Her wusa bergê pêşi yê kovarê ji grafikeki mın bû.

Tadeyi 3, 1991, grafika rengin a lı ser dar, 14,5x32,5 cm.





Pêşgotına Kostas Laxas jı bo kataloga bı navê "grafikên Serhad"



“Êş mırov dıde fıkrandın,
xwedi fıkır bûn mırov dıke zana,
bı zanebûnê mırov dıkare tehamulê jiyanê bıke”

*

Ev xortê bı edeb û sade, bı salan bû ku mın wi dı ciyên pêşengehan da, dı salonên cıvinên huneri, festivalên cıwanan yên partiyan û xwepêşandanên politik da dıdit. Her wusa ew, dı her meha nisanê, dı çalakiyên jı bo salvegera qırkırına Ermeniyan û yên dı gulanê da jı bo biranina Pondiyan a ciyê xwe dıgırt. Gelek caran dı van aktiviteyan da çavên me bı hev dıket. Ev xortê he, her gav jı bo mın wek mıroveki nas û xwedi berpırsiyar bû. Ew dıgel xwegıhandın û pêşdebırına xwe ya zanyari û huneri, wek bajarvaneki, bı bûyerên gırıng yên pışti tevgera Jon Tırkan û Şerên Balkana, ê ku dı navbera salên 1912-13 yan da, lı herema me ya gışti ya jeopolitiki da qewımibûn, aleqeder dıbû.
Mın wi naskır, bêyi ku mın wi dızanıbû.


Daxwaz, 1994, grafika rengin a lı ser yasenit, 31x21 cm.

Her wusa bê lez û bez, jı dûr ve û bı dılgırani, bı vi xortê bıjarte ra , meyleki nêzikbûnê ya jı bo dostaniyê dı nav me da peyda bû. Heta ew roja ku me rû bı rû ditınên xwe jı hev ra eşkere kır, gelek hisên me yên dı derheqên hev da êdi jı wext ra mabûn. Lê êdi em behsa daxwaz û evina xwe ya hevbeş, dı derheqa huner û ciyên mesleki, tıştên ku dı zaningehê da tên xwendın û kar û xebata mın, dıkın: Galeriya “KOXLİAS” ku dı despêkê da lı wê derê, lı zemina kuça Mitropolitu İosif 24 lı quncıka Tsimiski û paşê ji Navenda Kulturi ya Vellidio, dema ku ev xortê penaber û bê cıh û war êdi bûbû xwendekar lı beşa Nigar û Hunerên Pratik ya Akademiya Hunerên Sıpehi ya Zaningeha Thessalonikê.
Ez behsa hevalê xwe yê hızkıri, resamê Kurd Serhad dıkım. Ew ê ku bı zaneti xwest bıbe hemwelatiyê Yunan, ew ê ku jı aliyê saziyên dewleta Tırkan va hate qewıtandın. Ew ê ku dı bınê bist saliya xwe da, dı sala 1984 a da derbasê Yunanistanê bû û wek penabereki politik xwe sıpart bajareki mêvanperwer: Salonikê, ku jı xwe her dem warê penaber û nefiyan bû.
Gundi, 1989, grafika lı ser dar, 28x21 cm.
Ez hewcedari bı dayina van agahdariyên dı derheqa warê ra û nijad, rewşa jiyan û rêya ku Serhad daye ber xwe dıbinım, jı ber ku ez bawer dıkım ku ev yeka ha, tesireki xwırt lı ser huner û berhemên wi kıriye. Jı aliyê di va, bêyi ku ew bıkeve nav dafıka şaxên folklori yên sıvık, têkıliyên xwe bı kaniya hêjayiyên xwe yê despêkê ra xwırt dıke.
Dıvê ez lı vê derê bêjım ku, jı ber têkıliyên me yên pır ali, yên mırovti, politiki û huneri, ez her gav lı hemberê Serhad xwedi niyeteki pozitiv bûm. Ev hızra mın her berdewam e. Her weki tê zanin, ez ne dirokvanê hunerê û ne ji rexnevan ım. Her çı tıştên ku ez lı ser resımên wi dıbêjım, netica van têkiliyên me yên dostaniyê ye. Wek gotınên jı dıl, jı aliyê hunermendeki wek wi, ku ew bı xwe ji dı nav pırsgırêkên derya hunera hevdem da dımeşe.


Tadeyi 2, 1992,grafika rengin a lı ser yasenit, 26x33,5 cm.

Mıjara sereke ye hunerê Serhad, ku ew nıha resım û grafikên xwe lı Navenda Kulturi ya belediya Stavrupolis a Saloniki pêşkêş dıke, her weki lı ber çavan e ji, lı ser mırov e. Belê rast e, jı nû va avakırın, jı nû va şırovekırına lı gor estetik û daxwazên hunermend. Dıvê were gotın ku, gava ku Serhad resımê rûyê mırovan çêdıke, bêyi ku bılezine û zorê bıde xwe, war û nijada wan mırovan ji derdıxe meydanê. Her wusa dema ku resımê manzereki çêdıke, urf û adetên mırovên ku lı ci û warê xwe runışti dertên holê. Ger ku kêm caran berhemên wi bê figurên mırovan bın ji, ez dı wê baweriyê da me ku, mırov bı hızra Serhad a huneri û politiki va hışk gırê dayi ye. Jı ber vê yekê, her çı hunera Serhad e, bı himê xwe yê ehlaqi, bı rastiya jiyanê, têkoşin û dirokê va gırêdayi ye, weki biranina tevayi ya geleki wek gelê Kurd, şıdya ye û nayê perçe kırın, her wusa dı nav sedsalên dûr û dırêj da bı rık, adet û kevneşopên xwe parasti ye, sıtranên geleri yên anonim û qabiliyetên huneri yên ferdi, dı hemû warên ifadekırına huneri da, çı ferdi û çı ji geleri, xwe afırandiye.
Serhad wek resam û grafikçêker, xwediyê armanc û rastiyeki sade ye. Dı berhemên wi da, raste rast rıkitiya jiyanê û mırovên ku bı nijada xwe serbılınd ın, hene. Bı daxwaza xwe, dı wext û salên xêrnexwaz da, dı kozıkan da dısekının û bêdengiyeki zelal dı rûyên hemwelatiyên wi û karekterê jiyana wan da tê xwıya kırın. Çewa ku van faziletên mırovatiyê yên kevnar ên welati, bı berhemên ku jı destê wi dertên, her weha bı ifadeya ferdi a qabiliyeta hunera wi, xwırt dıbın û derbasê me dıbın.
Na, Serhad ne resameki muhafazakar e. Lı cem wi, agahiyên dı derheqa bazara huneri hevdem ya navnetewiya kêm ninın. Lê belê, qet nebe jı bo nıha, ez bawer dıkım ku, ew dê hêza xwe ya huneri bıparêze û xweyi bıke, da ku bı qabiliyeta xwe ya huneri mıl bıde xwestınên têkoşeri yên hemwelatiyên xwe, yên jı bo welateki serbıxwe. Jı dûr ve be ji, bı hunerê xwe vê têkoşinê teşwiq bıke.


Sosın, 1994, grafika rengin a lı ser dar, 35x32,5 cm.
Dı navbera sal û deman da, rê û şopa jiyana netewi a geleki an bı rasti ji, dı berhemên kulturi da tên neqışandın, hıngê, bê şık Serhad endameki yê neveqedandi ya hızra tevayi ya gelê Kurd e. Bêyi ku qet ew warê ku lê hatıye dınê jı birbıke, lı wır, lı bakûrê Kurdıstanê, lı bajarê Tetwanê, vi xortê hêja, wek yek jı donzdeh zarokên malbata xwe ya bı bereket, dı sala 1964 a da, cara pêşi ronahiya jiyana xwe dit. Lı gel war guhartına mecbûri û penaberi ku dı salên dın da hatın serê wi, da ku karıbe jı Thessalonikê xewnên welatê xwe yê dûr bıbine û têkoşina zehmet ên hemwelatiyên wi, lı vır, lı Yunanistanê dılê wi germ bıke.
Çavkaniya jiyanê, ciyê ku eslê te jı wê derê ye: Kurdıstan.
Çavkaniya huner û afırandına me her du yan: Yunanistan.
Ez hesûdiya te dıkım Serhad, ku tu xewn û daxwazên xwe bı bedena kultura her du gelan va gırêdıdi, wek Yunanan û Kurdan.
Jı ber vê yekê, ez sernıvisa vê nıvisa xwe pêşkêşi te dıkım, ku wek dılopên pak ên jiyanê, jı gelên Rojhılata jorê tê. “Êş mırov dıde fıkrandın, xwedi fıkır bûn mırov dıke zana, bı xêra zanebûnê mırov dıkare tehamulê jiyanê bıke”.
Tu van tıştan hemû dızani, lı ser vana bûyi şareza, jı ber ku te vana tev dı canê xwe da his kır.
Kostas Laxas Resam nıviskar û
Adara 1997 a.
Kataloga grafikan ya sala 1997 a

* Jı berhema tiyatro ya Jhon Patrik “Heyva Tebaxê”


Têbıni:Ev nıvis, jı aliyê nıviskar û resamê Yunan Kostas Laxas va, wek pêşgotına kataloga mın a grafikan hatiye nıvisin. Ev katalog, bı munasebeta pêşengeha mın a grafikan, a ku dı sala 1997 a da, lı Navenda Kulturi ya Stavrupolis a Thessaloniki da çêbû, hat çapkırın. Navê katalogê “Grafikên Serhad” e û bı zımanên kurdi û yunani ye.

Kurdıstan, Çeçenistan, Tibet...,2003, grafika lı ser dar u linolium, 70x100 cm.


Jiyannameya huneri ya Serhad Bapir

Serhad Bapir dı sala 1964 an da lı bakûra Kurdıstanê, lı bajarê Tetwanê hate dınê. Hê jı dıbıstana navin beşdarê têkoşina rızgarixwaza netewi ya mıletê Kurd bû. Jı ber beşdarbûna vê têkoşina politik, dı sala 1983 yan da serê wi bı cunta Tırka a wê demê ra kete belayê, lê geriyan.
Dı sala 1984 an da, wek penabereki politik, derbasê Yunanistanê bû. Jı bo xwendına xweya zaningehê, jı sala 1985 a heta 1992 ya jı Enstituya Kurdiya Parisê bursê sıtand. Jı sala 1987 heta 1992 ya, beşa Nigar û Hunerên Pratik a Akademiya Hunerên Sıpehi ya Zaningeha Aristotelis a Thessaloniki da, lı atolyên Prof. Vangelis Dimireas û Dimitris Kondos xwend. Disa jı sala 2001ê heta 2006 a, Beşa Grafikê a heman zaningehê da, lı atoliya Prof. Ksenefon Sahinis da xwend.
Jı sala 1995 a heta 1997 an lı Navenda Kulturi ya Stavrupolis a Thessaloniki da wek mamostê resım xebıti. Jı sala 1997 an vır da dı dıbıstana navinda dıxebıte. Jı sala 1993 an vır va endamê Komela Hunermendên Nigarkari ya Bakûra Yunanistanê ( K.H.N.B.Y. ), jı sala 1994 an û pê va, endamê Yekitiya Hunerên Nigari ya Yunanistanê (Y.H.N.Y.) û jı sala 2005 an û vır va ji endamê Yekitiya Grafikçêkerên Yunan (YGY) e. Jı sala 1985 an vır va lı Thessaloniki dıji.
Berhemên wi, dı Galeri ya Şirketa Perwerdeyi ya Makedoni ( Ş.P.M.), dı nav Cıvanbenda (Kolleksiyon) “TEXNİ” Şirketa Makedoni a Huneri Şaxê bajarê Kilkis, Cıvanbenda Enstituya Kurdi a Parisê, Cıvanbenda kovara Nûdemê lı Swedê, Cıvanbenda Sotiris Tsukalis û dı nav cıvanbendên gelek kesên dın da hene.

Pêşengehên Ferdi
1997
Navenda Çandê ya Stavrupolis, Thessaloniki, Yunanistan.

1998
TEXNİ” Şirketa Makedoni ya Huneri, Şaxê bajarê Kilkis, Yunanistan.

1999
“Il Rifugio d` artista”, Giannitsa, Yunanistan.

2001
Kıtêbxana Kurdi, Stockholm, Swed.

2002
Sinemateatroya Aritoteles, Thessaloniki, Yunanistan.

2008
TEXNOHOROS, Eywana Hunerê, Athina, Yunanistan.

2009
Vafopulio, Navenda Çand û Hunerê, Bajarvaniya Thessaloniki, Yunanistan.

2019
Vafopulio, Navenda Çand û Hunerê, Bajarvaniya Thessaloniki, Yunanistan.

Pêşengehên komi - hılbıjartınek

1992
Pêşengeha 4 an a mezunên Akademiya Hunerên Sıpehi ya Zaningeha Aristoteles a Thessaloniki, lı Şirketa Limana Thessaloniki. (Ş.L.Th.)

1995
“DİMİTRİA”, Bajarvaniya Thessaloniki, lı Galeriya Şirketa Perwerdeyi ya Makedoni (Ş.P.M.), bı Komela Hunermendên Nigarkari ya Bakûra Yunanistanê (K.H.N.B.Y.) re.

1997
“DİMİTRİA”,Bajarvaniya Thessaloniki, lı Galeriya Ş.P.M. bı K.H.N.B.Y. re.

1998
Pêşengeha wêneyan, Galeriya Eksostis, Thessaloniki.
The 1 st. International Miniart Biennale Vãsby 98, Swed.

1999
Pêşengeha Grafikan, Galeriya Eksostis, Thessaloniki.
“Wêneyeki û Hezar Daxwaz”, lı Eywana Hunerê Alaca İmaret a Bajarvaniya Thessaloniki, bı K.H.N.B.Y. re.
3 rd Egyptian İnternational Print Trienalle 1999, Kahire, Mısır.

2000
“War û Şıkıl ” jı bo biranina Nikos Sahinis, lı Eywana Hunerê Alaca İmaret, a Bajarvaniya Thessaloniki, bı K.H.N.B.Y. re.
Pêşangeha Xêzıkan jı bo biranina Lukas Venetulas, lı Eywana Hunerê a Muzexana Arxeolojik a Berê a Bajarvaniya Thessaloniki, bı K.H.N.B.Y. re.
Triannal a 1 an a Grafikên Yunan, Galeriya Pieridi, Athina, bı Yekitiya Hunera Nigariya Yunanistanê (Y.H.N.Y.) re.

2001
“Meha Hunera Nigariyê”, Texnopolis a Bajarvaniya Athinayê bı Y.H.N.Y. re.
Pêşengeha 1 a, ya Minyatoran a Yunanistanê, Eywana Hunerê a Vafopoulio a Bajarvaniya Thessaloniki, bı K.H.N.B.Y. re. Dı beşa grafikan da xelatê sıtand.

2002
5 Grafikçêkerên Cıwan, Galeriya “İrmos”, Thessaloniki.
Pêşengeha 1a, ya Hunera Minyatoran ya Balkanan, Muzaxana Hunera Nûjen a Dewletê, Thessaloniki.
Galeriya “Dom-Kulture”, Belgrad, Sırbistan.

2003
Pêşengeha Grafikan, Galeriya “İrmos”, Thessaloniki.
Pêşengeha Nigarkaran, Eywana Hunerê “Paratiritis”, Thessaloniki.
“K.H.N.B.Y. Afırandına 20 Sali”, “DİMİTRİA”, Bajarvaniya Thessaloniki, lı Galeriya lı Ş.P.M.

2004
“99+1 Nigarkar” Muzaxana Hunera Nûjen a Dewletê, Thessaloniki.

2005
“Huner lı Tenışta Başûra Rojhılata Asyayê”, pêşengeha bı hevkariya “Dıxtorên Sınornenas.”” Muzaxana Hunera Nûjen a Dewletê, Thessaloniki.
Pêşengeha Nigarkaran, lı Warê Hunerê “Dipolo”, Thessaloniki.
Pêşengeha Wêneyan, Eywana Hunerê “emff@sis”, Thessaloniki.
“Berhemên Huneri yên Pıçûk”, Galeriya “İanos”. Thessaloniki.
“Pêşengeha 80 Hunermendên Nigarkariyê”, Galeriya Bajarvaniya Yannena.

2006
Pêşengeha Nigarkaran, lı Galeriya lı Ş.P.M. Thessaloniki.
“Dimenên Bajari”, Pêşengeha Grafikan, Galeriya Bajarvaniya Atina, bı Y.G.Y. re.
Pêşengeha Grafikan, Eywana Hunerê ya “Parko Eleftherias” a Bajarvaniya Athinayê.

2007
Pêşengeha Minyatoran lı Galeriya “Milos” Thessaloniki.
“Grafika Yunan ya Dema Nıha”, Galeriya E. Averof, Metsovo, bı Y.G.Y.re.
Pêşengeha mezûnên Akademiya Hunerên Spehi, Muzaxana Makedoni ya Hunerên Nûjen, Thessaloniki.

2008
Zaningeha Aristoteles ya Thessaloniki- 10 Saliya Atolya Grafikê, Weqfa Ronakbiri ya Banqa Netewi ya Yunanistanê, Thessaloniki.
"Grafika Yunan ya Dema Nıha", Muzexaneya Dewletê ya Hunerên Nûjen, Thessaloniki.
Pêşengeha grafikanên pıçûk 5 p.Z., TEXNOXOROS, Eywana Hunerê, Athina, Yunanistan.

Jı Nav Weşanan –hılbıjartınek

"Grafikên Serhad", kataloga pêşengehê, Bajarvaniya Stavrupolis, 1997, Thessaloniki.
"Armanc", hejmara 177 a, Nisana 1977 a, Swed.
"Nûdem", hejmara 23 ya, Payiza 1997 a, Swed, hevpeyvina bı kovara edebiyat û huneri ra û pêveka 24 rupeli bı 26 grafikên hunermend.
“ Nea Poria ”, 16 Çıleya 1998 a, rojname, Kilkis. “İfadeya nigari jı Kurdıstanê, pêşengeha wêne û grafika yê hunermendê Kurd Serhad ”.
"Grafikên Serhad", kataloga pêşengehê, “ TEXNİ ”, Şirketa Makedoniya Huneri, Şaxê bajarê Kilkis, 1998.
“ İ Avgi ”, 21 ê Çıleya 1998 a, rojnama rojane, Athina. “ Hunermendeki Kurd lı Kilkis ”
“Angelioforos ” ,21 ê Çıleya 1998 a, rojnama rojane, Thessaloniki. “Rıkitiya Jiyanê ”
“ İdisis ”, 21 ê Çıleya 1998 a, rojname, Kilkis. “ Serhadê Kurd lı TEXNİ, hunera xwe pêşberi me dıke ”.
“ Kronos”, 30 yê Çıleya 1998 a, rojname, Kilkis. “ Pêşengeha grafikan – Serhad, dimen, nigar, Kurdıstan ”.
“ Nea Makedonia”, 1 ê Sıbata 1998 a, rojnama rojane, Thessaloniki. Hevpeyvina Hefteyê “Serhad, kolandına nigarên têkoşinê ” Hevpeyvina bı Smaro Xristidou xanımê ra.
“ Nûdem”, hejmara 28 a, zıvıstana 1998 a, Swed. “jı Serhad Bapir çend gırafikên nû ”.
“Rêya ber bı yê tenışta te dûr e.” Rêze dokumenter a Qanala 3 ya televizyona dewleta Yunan ET3, 1998.
Katia Kilesopulu, dirokvana hunerê, kataloga “Hunermendên Nigarkari ya Bakûra Yunanistanê ”, 15 sal pışti damezırandına Komela Hunermendên Nigarkariya Bakûra Yunanistanê (K.H.N.B.Y.), Weşanên “ İanos ”, Çıleya 2000 a Thessaloniki.
"Jiyana Rewşen", hejmara 37 a, Sıbata 2000 an Stenbol, Tırkiye.
Kataloga Triennala 1 an a Grafikên Yunan, Galeriya “ Pieridi ”, Athina, 2001.
"Gulan", 2001, Hewlêr, Kurdıstan.
"Tiroj", hejmarên 11 û 13 yen , 2004 û 2005, Stenbol, Tırkiye.
Beşdariya huneri a salnameya 2003 yan a “Paratiritis”, Thessaloniki.
Beşdariya huneri ya kıtêba Nıkos Kasdaglis a bı navê “Tadeyi - Nıvisên lı ser Zordariyê” 2005.
"111+1 Hunermendên Nigariyê", Weşanên "Zitras", 2006.
"Dimenên Bajari", Galeriya Bajarvaniya Athina, 2006.
"Grafika Yunan ya Dema Nıha", Weqfa E. Averof Tositsa, Muzaxana Dewletê ya Hunerên Nûjen ya Thessaloniki û Y.G.Y., 2007.
Kovara NÛBÛN, hejmarên 89, 91 û 92- 2007, 2008, Duhok, Kurdıstan.

. http://huneruraman.blogspot.com/ (bloga Serhad Bapir bı kurdi)
· http://serhadart.blogspot.com/ (bloga Serhad Bapir bı yunani)
https://serhad-art.blogspot.com/  (bloga Serhad Bapir bı ingilizi)
e-mail: serhadbapir@gmail.com

Bırca Zembilfıroş, 1998, grafika bi metal u asit, 25x20 cm.


Despêk

Dı vê blogê da wun dıkarın resım û grafikên mın bıbinın. Her wusa ez ê lı vır, hemû nıvisên xwe yên ku belawela ne, berhevkım û bıweşinım. Ev nıvisên mın, berê dı kovar û malperên Kurda da hatıne weşandın û lı ser huner, zıman û siyasetê ne. Bê guman nıvisên mın ên nû û aktuel ji dê ci bıgrın. Jı aliyê di va hın hevpeyvinên ku bı mın ra hatıne çêkırın û her wusa nûçe û rexneyên lı ser hunera mın ji, dê dı vê blogê da ci bıgrın.
Ya rasti ew e ku, mın dıxwest ku jı xwe ra malpereki çêkım. Lêbelê dı warê komputerê da ez ne şareza me û her wusa avakırına malpereki ji, jı mın nayê. Jı ber vê yekê, mın qima xwe bı blogê ani. Jı aliyê di va, blog dı warê danûsıtandına bı xwendevan û hunerdostan ra dıbe ku jı malpereki ji çêtır be, lewra ew ji yekser dıkarın bı fıkır û ditınên xwe beşdarê blogê bıbın.
Herçi resım û grafikên mın ın, ew ê bı awayê periodik werın pêşkeş kırın. Lê belê rica mın jı temaşevanan heye: Dema ku wê berhemeki mın jı bloga mın bıgrın û lı ciyeki di bıweşinın, dıvê navê hunermend, navê berhemê û sala çêkırına wê, teknik û mezınahiya wê ji lı bıni bınıvisinın. Ev berpırsiyariyeki ehlaqi ye û merıv dıkare tenê bı vi awayê qedrê keda hunermendan bıgre. Jı bo dı warê tıcari da bıkaranina berhemên mın, dıvê destûra nıviski jı mın were xwestın.
Her wusa, ez naxwazım ku tu berhemên mın lı kêleka an ji dı nav nıvisên bı zımanê tırki da werın weşandın.


Serhad Bapir.

Bındesti, 2005, grafika lı ser bleksiglas. 102x82 cm.