Dirokvana hunerê Thalia Stefanidu lı ser berhem û pêşengeha Serhad Bapir axaftıneki kır

Dı 20ê Adara 2019 da lı Navenda Çand û Hunerê ya Vafopulio da, dirokvana hunerê Thalia Stefanidu lı ser berhem û pêşengeha Serhad Bapir axaftıneki kır. Lı pêş mêvanên hunerdost, dı navbera Thalia Stefanidu û hunermend da dialogeki kêrhati çêbû.
 Serhad Bapir dı her du salonên mezın yê Navenda Çand û Hunerê ya Vafopulio da 172 berhemên nigari û installation (bıcıhkırın)eki nişan dıde.

Serhad Bapır û dirokvana hunerê Thalia Stefanidu 

6ê Adara 2019a. jı vekırına pêşengeha wêneya ya Serhad Bapir lı Navenda Çand û Hunerê ya Vafopulio ya Bajarvaniya Thessaloniki lı Yunanistanê.

Ez sıpasiya wan hemû heval, hunermend û hunerdostan dıkım ku dı vekırına pêşengeha mın da amade bûn, qedr dan hunera mın, mala wan ava. Foto: Nikos Bendilas

Pêşengeha Serhad Bapir lı Navenda Çand û Hunerê ya Vafopulio ya Bajarvaniya Thessaloniki lı Yunanistanê.

Afişa pêşengehê

Dawetnameya pêşengehê

Çarşema 6 ê Adara 2019 û dı sıet 19.00 da lı Navenda Çand û Hunerê ya Vafopulio wê vekırına pêşengeha wêneyan ya Serhad Bapir pêkwere.

Serhad Bapir dı sala 1964 a da lı bajarê Tetwan a Kurdıstanê hate dınê. Dı sala 1984 a da wek penebereki politik xwe sıpart Yunanistanê. Jı bo xwendına xwe ya zaningehê jı 1985 a heta 1992 ya jı Enstituya Kurdi ya Parisê bursa xwendınê wergırt. Jı 1987 a heta 1992 ya dı beşa nigar û hunerên pratik ya Akademiya Hunerên Sıpehi ya Zaningeha Aristotelis ya Thessaloniki da lı atolyeyên prf. D. Kondu û V. Dimitreas da xwend. Her wusa disa jı 2001 heta 2007 a beşa grafikê ya heman zaningehê xwend (diploma dıduyan).

Serhad Bapir jı sala 1997 a û vır va wek mamosteyê hunerê dı dıbıstana navin û liseyê da dıxebıte. Endamê Yekitiya Hunerên Nigari ya Yunanistanê, Komela Hunermendên Nigarkari  ya Bakûra Yunanistanê û Yekitiya Grafikçêkerên Yunan e.

Ev pêşengeh, pêşengaha 8 a ya ferdi ya hunermend e û bı tabloyên ev çend salên dawi da hatıne afırandın pêktê. Her wusa hunermend lı Yunanistanê û welatên dın  da beşdarê bı dehan pêşengehên komi bûye. Beşek tabloyên wi bı naverokên xwe bı politiki û bı serpêhatiyên wi yên ferdi ne.

Jı bo vê pêşengehê hunermend wusa dınıvisine:

“Tê gotınê ku “welatê merıv yê rasyteqini temenê zarokatiya merıv e."  Bê guman e ku ev temenê zarokatiyê wek tecrûbeyeke serpêhatiyê lı cıh û lı wareki da dıqewıme, ku lı wê derê, mala dê û bavê merıv, gund an ji bajarê ku merıv lı lê tê dınê û mezındıbe xwediyê gıraniyeki mezın e.

Dewletên bı hêz yên mezın yê cihanê dı despêka sedsala derbasbûyi da, bêy ku qedrê mafê çarenıvisa neteweyan, teybetmendiyên wan yên netewi û oli bıgrın, jı bo berjewendiyên xwe cihanê dı navbera xwe da parvekırın. Bı vi awayi, gelek netewe û xelkên ku hatın perçekırın dı despêkê da xwe dı gelek koloniyên dewletên mezın da ditın, ku dû ra ji ev koloni bûn dewletên serbıxwe. Mıxabın Kurd jı hıngê va jı mafê xwe yê xwezayi yê çarenıvisê, ya Kurdıstaneke azad û serbıxwe bêpar man.

Hın mırov dı nav mıleteki/dewleteki serbest da têne dınê û hınên dın ji wek zarokên mıleteki bındest, yên hındıkahiya netewi an ji oli têne dınê. Çewa ku heseki nıkarıbe dê û bavê xwe hılbıjêre, her bı vi awayi ji merıv nıkare hılbıjêre ka dıxwaze dı welateki serbıxwe, demokratik û şên û geş da were dınê an ji dı minaka Kurd û Kurdıstanê da, dı welateki ku jı aliyê çar dewletan va hatiye dagırkırın, ku bı zeviyên mayin lê çandi û bı têlên honandi bı çar perçeyan hatiye perçekırın, ku lı wan perwerdeya zımanê zıkmaki ji hatiye qedexekırın, were dınê. Kes nıkare hılbıjêre ka lı kê derê dıxwaze were dınê, lê dıkare jı bo van tıştan teva têbıkoşe. Kurd viya dıkın, çewa gelek xelkên dın ji.

Dı vê têkoşina rûmetê da, ya jı bo mafê rewa yê çarenıvisê, tenê dı van çar pênc salên dawi da bı dehan bajarên Kurdan yên wek Kobani, Şıngal, Sûr, Cızir, Xurmatû, Efrin û bı hezaran gund  jı aliyê DAİŞ, dewletên Tırkiyê û Iraqê va hatın wêrankırın. Bı milyonan mırov jı warê bav û bapirên xwe hatın hılkışandın.

Tê gotınê ku tıxûb mıletan jı hev cuda dıkın, ev ditın maqûl xwıya dıke, lê pıraniya kesên ku xwediyê vê ditınê ne, dı hışê wan da tıxûbên dewlet û neteweyên serbıxwe heye û bala xwe nadın rewşa wan neteweyan ku hê dewletên xwe yên serbıxwe avanekırıne. Dı vê rewşa ku tıxûbên netewi tunene, hıngê jiyan dıbe trajedik.

Ez jı we ra behsa Kurd û Kurdıstanê dıkım. Her çıqas ku tıxûbên diroki, demografiki û xwezayi yên Kurdıstanê hebın ji, jı ber ku Kurdıstan jı aliyê çar dewletên diktator (Tırkiye, İran, Iraq û Sûriye) va hatiye dagırkırın û perçekırın, tıxûbên fermi yên Kurdıstanê bı welatên ciran ra tunene. Berevajiyê wê, lı ser laşê Kurdıstanê tıxûbên van çar dewletên dagırker hene ku vêca Kurdan bı xwe perçedıkın. Kurd dı xebata rızgariyê da gelek caran leqayê êrişan, heta êrışên bı çekên kimyayi ji hatıne, lı van tıxûbên neheq ku welatê wan perçedıkın dıqelıbın û derbasdıbın û bı vi awayi dı welatê xwe da dıbın penaber.

Dı vê rêze berhemên xwe da ez lı ser vê mıjarê xebıtim: Nigarên Kurdên ku têdıkoşın. Tıxûbên ku yekitiya netewi ya Kurdan asteng dıkın. Warên ku mırov lê dıjin ku tên wêrankırın, qereqolên leşkeri yên lı ser tıxûban ku çavderiya vê hovitiyê dıkın û dı asoyê da deryayeki, ku keştiyên jıhevketi mırovan ber bı “gorıstana şıl” an ji ber bı sıberoja nediyar ya penabertiyê va dajon.”

Pêşengeh wê heta 29 ê Adara 2019a wê bıdome.

Roj û sıetên ku pêşengeh vekıriye: Duşem heta İnê17.00 – 21.00, Şemû: 9.00 – 14.00

Navenda Çand û Hunerê ya Vafopulio: G. Vafopulio 3, 546 46 Thessaloniki.

Dimen, 2018, rengên akrilik. 121x144 cm

Dimen, 2018, rengên akrilik. 121x144 cm

Çend Gotın Lı Ser Distopia

Tê gotınê ku “welatê merıv yê rasyteqini temenê zarokatiya merıv e."  Bê guman e ku ev temenê zarokatiyê wek tecrûbeyeke serpêhatiyê lı cıh û lı wareki da dıqewıme, ku lı wê derê, mala dê û bavê merıv, gund an ji bajarê ku merıv lı lê tê dınê û mezındıbe xwediyê gıraniyeki mezın e.

Dewletên bı hêz yên mezın yê cihanê dı despêka sedsaliya derbasbûyi da, bêy ku qedrê mafê çarenıvisa neteweyan, teybetmendiyên wan yên netewi û oli bıgrın, jı bo berjewendiyên xwe cihanê dı navbera xwe da parvekırın. Bı vi awayi, gelek netewe û xelkên ku hatın perçekırın dı despêkê da xwe dı gelek koloniyên dewletên mezın da ditın, ku dû ra ji ev koloni bûn dewletên serbıxwe. Mıxabın Kurd jı mafê xwe yê xwezayi yê çarenıvisê, ya Kurdıstaneke azad û serbıxwe bêpar man.

Hın mırov dı nav mıleteki/dewleteki serbest da têne dınê û hınên dın ji wek zarokên mıleteki bındest, yên hındıkahiya netewi an ji oli têne dınê. Çewa ku heseki nıkarıbe dê û bavê xwe hılbıjêre, her bı vi awayi ji merıv nıkare hılbıjêre ka dıxwaze dı welateki serbıxwe, demokratik û şên û geş da were dınê an ji dı minaka Kurd û Kurdıstanê da, dı welateki ku bı zeviyên mayin lê çandi û bı têlên honandi bı çar perçeyan hati perçekırın, ku jı aliyê çar dewletan va hatiye dagırkırın, ku lı wan perwerdeya zımanê zıkmaki hatiye qedexekırın, were dınê. Kes nıkare hılbıjêre ka lı kê derê dıxwaze were dınê, lê dıkare jı bo van tıştan teva têbıkoşe. Kurd viya dıkın, çewa gelek xelkên dın ji.

Dı vê têkoşinê da, tenê dı van çar salên dawi da bı dehan bajarên Kurdan yên wek Kobani, Şıngal, Sûr, Cızir, Xurmatû û bı hezaran gund  jı aliyê DAİŞ, dewletên Tırkiyê û Iraqê va hatın wêrankırın. Bı milyonan mırov jı warê bav û bapirên xwe hatın hılkışandın, lı Efrinê ji nıha ev dıqewıme.

Dı vê rêze berhemên xwe da ez lı ser vê mıjarê xebıtim: Warên ku mırov lê dıjin tên wêrankırın, tuxûb û qereqolên leşkeri ku çavderiya vê hovitiyê dıkın û dı asoyê da deryayeki, ku keştiyên jıhevketi mırovan ber bı gorıstana şıl an ji ber bı sıberoja nediyar ya penabertiyê va dajon.

26-02-2018          

Kurdan jı bo Serxwebûna Kurdıstanê Bıryara Xwe Dan

Kurdan bı tevi pêkhateyên netewi û oli yên başûrê Kurdıstanê dı referandûma ku dı 25 ê İlona 2017 da pêkhat, dengê xwe jı bo serxwebûnêa Kurdıstanê dan.

Her çıqas tehditên Iraq û her sê dewletên dın yên diktator û raşist yên dagırkerên Kurdıstanê (Tırkiye, İran û Suriye) hebûn ji, Kurd bı şayi û bı xwedi bıryarbûneki mezın çûn ser sındoqên dengdanê.

İroj Komisyona Bılınd ya Serbıxwe ya Hılbıjartınan û Referandûma Kurdıstanê encemên pêş yên referandûma serxwebûna Kurdıstanê eşkerekır.

Beşdarbûna dı referandûmê da dı rêjeya % 72,16 bûye. Jı % 92,73 dengên ku rast hatıne bıkaraninin jı bo “Belê” ya jı bo serxwebûna başûrê Kurdıstanê bûne û jı %7,27 dengan ji jı bo “Na” bûne.

Kurd hêvidar ın ku dewletên mezın û rêxıstınên navnetewi bıbın navbeynkar da ku dewleta Iraqê qebûl bıke, da ku Kurdıstan bı awayê diyalog û aştiyane jı Iraqê veqete.

Her wusa em Kurd pışti bıkaranina vi mafê xwe yê rewa û xwezayi yê çarenıvisêyê, hêviya pıştgıri û hevkariya cıvata navnetewi ne.

Kurd xwedi bıryar ın ku bı her awayi û bı her bedeli vê serketına mezın ya referandûmê bıparêzın û serxwebûna Kurdıstanê pêkbinın.

Dı meşa Kurdan ya ber bı serxwebûna Kurdıstanê da, referandûm gava pêşi û her wusa ji gava mezın bû, ev roja wan ya mezın ji wê dereng nemine.

Kurd Jı Bo Serxwebûna Başûrê Kurdıstanê Bıryara Xwe Dıdın.

Kurd bı tevi hemû kêmnetewe û xwediyên olên cıhê yên beşa başûrê Kurdıstanê, sıbê 25 ê İlona 2017 da jı bo mafê xwe yê xwezayi û xwediyar yê jı bo çarenıvisa xwe, dıçın referandûmê. Ango, dıçın ser sındoqên dengdanê jı bo bıdestxıstına serxwebûna başûrê Kurdıstanê jı wê dewleta Iraqê ya sûni û jıhevketi ya ku dı nav şerê mezhebi da dıgevıze.

Ev beşa Kurdıstanê xwediyê rûbereke ku bı qasi rûberê dewleta Awusturya an ji Komara Çek e û xwediyê 8-9 milyon nışteciyi ye.

Ew status quo ya ku dı sala 1923 ya da hêzên emperyalistên xwırt yên hıngê (İngiltere û Fransa) bı hevkariya her du dewletên kolonyalist û nıjadperestên heremê (Tırkiya Mustafa Kemal û Farısistana Şah) bı peymana Lozanê lı ser Kurdan û Kurdıstanê ferzkırın, nıha êdi jıhevdıkebe û hıldıweşe.

Serxwebûna vê beşê Kurdıstanê, dı pêvajoya xebata mıletê Kurd ya jı bo Kurdıstana yekbûyi û serbıxwe da gava pêşi ye. Ev despêk e û wê dumayik were.

Belê jı bo çarenıvisê!

Belê jı bo serxwebûna Kurdıstanê!

Xwepêşandana jı bo pıştgıriya Serxwebûna Kurdıstanê, Hewlêr 22-9-2017 Foto: Seid Veroj 

Xwepêşandana jı bo pıştgıriya Serxwebûna Kurdıstanê, Hewlêr 22-9-2017 Foto: Kurdistan 24

Ez

Ku mezınati ji hebe ez ım

û zanin ji hebe ez ım.

Diroka xwe,

ez bı xwe dınıvisinım

û serê her deqeyi,

ez jı nû va dizayn dıkım.

Ez aşvan ım

û her dıhêrım,

aqûbeta her kesê lı dora mın,

jı bo mın genım e.

Ev nanê ku jı vi arvani dertê,

naneki piroz e,

ev e sedema mezınbûna mın.

Ki çı dıbê, bıla bıbê,

Ez dıkarım her aşvan

û xwediyê

vi nanê piroz bım.

De lı hımberê mın

werın secdeyê.

Ez ım hebûna we,

lewra bêy vi nanê piroz,

wun ne tu tışteki ne.

20/6/2012 

Kompozisyon, 2014, hıbra çini, 18x13 cm

Qertên Sersalê

Piştî ku di sala 1987an da ez ketim Akademîya Hunerên Spehî, piştî salekî - du salan, min destpêkir ji nivîskar, weşanger û ji hin nas û dostan ra û her wusa jî, ji xwişk û birayên xwe ra qertên sersalê şand. Di despêkê da min wan qertan bi hibra çînî çêdikir, ango her qert bi nîgarekî cuda bû û min wan libo libo bi destan çêdikir. Hingê, min dixwest bi rêya van berhemên xwe yên hunerî ra, bi van kes û sazîyan ra bikebim nav têkilîyê. Wan bi hunera xwe bidime nasîn û her wusa bi vê dîyarîya berhemeka hunerî, wan bi hunera nîgarî ra bikim têkilîdar. Vêca, da ku hunerê vê carê bi destê xwendekarekî hunera nîgarî nas bikin, bi ferqa ku di navbera berhemekî hunerî û afîş, an jî qertekî ofsetê ya çapkirî da heye, bihisin.

Her wusa, dîsa gelek caran, bi munasebeta serîlêdanan, min gelek berhemên xwe yên orjînal dîyarîya nas û dostan xwe kirîye. Nîyeta min her ew bû ku, ew bi hunera xweser bihisin û bi vî awayî bila hunera orjînal bikebe nav jîyana wan. Bi vî awayî, bere – bere bi çavekî din li hunera nîgarî binêrin û bala xwe bidine berhemên hunermendên Kurd.

Min di sala 1992 ya da Akademîya xwe qedand, lê min vî kurmê xwe heta sala 2006an, her domand.

Di sala 1997an û pê va, vêca min destpêkir û ji bo her sersalê grafîkekî xweser çêkir. Ev grafîk her car bi nîgarekî wek mînak, Celadet Bedirxan, Cegerxwîn, Birca Zenbîlfiroş û bi gelekên din bûn. Min van grafîkên xwe, bi tîrajekî di navbera 20 - 26 liban da, bi destan çap dikir. Ango, min bi van hejmaran grafîkên orjînal çêdikir. Min piranîya van grafîkan bi rêya postê ji nas û dostên xwe û her wusa ji xwişk û birayên xwe ra dişand. Min li pişt van grafîkan, xeynî pîrozkirina sersalê û dilxwazîyê, min daxwaz û hêvîyên xwe yên di derbarê zimanê kurdî da jî dinivîsî. 

Edî ev bûbû kevneşopîyekî ji bo min, di hin salan da, carna heta 31ê meha 12yan, ez bi çêkirina van grafîkan mijûl dibûm, heta dawîya salê ez li ser van grafîkan dixebitîm û gelek caran, ji bo hibra van grafîkan zuwa bibe, min wan ji atolya xwe dianî û datanî ser kalorîfera mala xwe. Piştî ku zuwa dibûn, paşê min wan bi rêya postê dişand.

Bi vî awayî, berîya dawîya salê, her sal “tayê min digirt” û bi “mecbûrîyetekî” ku min bi xwe li ser xwe ferz kiribû, ji bo çêkirina van grafîkan dixebitîm.

Çewa ku min got, min dixwest haya hin Kurdên ku li welat û li welatên din da dijîyan û nas û dostên xwe ji hunera xwe çêbikim û bi vî awayî hunera nîgarîyê têxime nav jîyana wan. Li ba min arşîva van berhemên min heye, ka kîjan salê min ji kê ra kîjan grafîka xwe (û hejmara tîraja grafîkê) şandîye. 

Piranîya kesên ku min van berhemên xwe ji wan ra dişand, qet bersiva vê dîyarîya min, bi qertek an jî bi nameyekî be jî, ne didan. Lê min ji xwe  ra  digot, ”tu nabe, bila berhemên min li ba wan hebe û bila bi ferqa berhemekî orjînal û afîş û qertên ofsetê bihisin”. 

Min hêvî dikir ku, dibe ku hin kes van berhemên min çarçove kiribin û li mala xwe, an jî li nivîsgeha xwe da daliqandibin. Piştî gelek salan, dema ku min hin ji van kesan zîyaret kir, min dît ku piranîya wan kesan ne tenê van berhemên min çarçove nekiribûn û li dîwarekî da daneleqandîne, her wusa jî, hin ji wan nizanibûn ka van berhemên min kirine kîjan qulika malê û peyda jî nedikirin!

Di sala 2006an da, min qertên sersalê yên dawî jî şand û dotira salê min biryara xwe da ku êdî ji tu kesî ra êdî tu qert û merta bi berhemên xwe yên orjînal neşînim. Lê meriv nikare zû bi zû dev ji kurmê xwe berde, her wan salan İnternet êdî baş ketibû nav jîyana me jî, vêca min destpêkir qertê xwe yê sersalê bi rêya İnternetê ji nas û dostên xwe ra dişand. Min hem di sersalan da û hem jî di Newrozan da bi vî awayê qertên xwe yên elekronîkî dişand. Ev qert her car bi fotografekî berhemekî min bû. 

Min bala xwe dayê, vayê piranîya van kesên ku ez van qertên elektronîkî ji wan ra dişînim, tu bersiv û mersivê jî nadine min, û di sala 2010an  da êdî min biryara xwe da ku êdî ez ê dev jî vî kurmê xwe bi temamî berdim. 

Niha, bi awayekî giştî, divê 150-200 grafîk û resimên min li ba 40 kesî û sazîyan hebe. Li ba hinan 1 û li ba hinên din heta 7 berhemên min hene. Ez pê dizanim ku kêm kesan van berhemên min li ba xwe parastine û çarçove kirine û her wusa jî ez pê nizanim ka piranîya van kesan çi bi van berhemên min yên orjînal kirine. 

Di sala 2009an da, min di pêşengeha xwe ya grafîkan ya berfireh da, 94 grafîkên xwe nîşanê xelkê da. Bajarvanîya bajarê Thessalonîkî΄yê, ji bo vê pêşengehê katalogekî mezin yê 32 rûpelî yê bi zimanên yunanî û kurdî çapkir. Min vê katalogê bi rêya postê ji 60î zêdetir kesî û sazîyên Kurdan ra şand. Min ji bo Beşa Kurdî ya Radyoya Dengê Amerîkayê ra jî libekî şandibû. Hingê Xelefê Zibarî bi min ra ji bo bê radyoyê hevpeyvînekî çêkir. Mamê Xelefê Zibarî, bi wê Kurmancîya xwe ya sipehî, rojek berîya ku hevpeyvînê çêbike telefonê min vekir û me bi hev ra sohbetê kir. Hin tiştan ji min pirsî, di nava sohbetê da ji min ra got ku ka gelo ez dizanim kî helbesta sitrana “Nesrîn” ya ku Mihemed Şêxo distre, nivîsîye, min bi sitranê dizanibû, lê minbi  xwedîyê helbestê nizanibû. Mamê Xelefê Zibarî  ji min ra got ku ewî bi xwe vê helbestê nivîsîye. 

Di nav sohbetê da, behsa kataloga min jî kir û got ku “ev berhemên ku di nav vê katalogê da hene gelo qê te hemû çêkirine?” Min got belê. Ewî jî ji min ra got ku “lê portreyê Celadet Bedirxan min berê jî dîtîye, li ba min heye û min li nîvîsgeha xwe da daliqandîye.” Ango anî wê maneyê ku ev berhema ku di katalogê da heye, ne ya min e. Hingê min ji wî ra got ka here li binê berhemê binêre, qê navê min nanivîsîne? Wusa bû. Hingê min jê ra got ku min vê grafîka xwe 6 sal berîya niha, wek qerta sersalê ji Beşa Kurdî ya Radyoya Dengê Amerîkayê ra şandibû û we tu bersivî jî nedabû min. 

Werhasil, ev pêvajoya qertên sersalê ji bo min bû tecrubeyekî û alîkarîya min kir da ku ez di derbarê hunera nîgarî da zêdetir bi pîvan û hizrên civata me bihisim. Her bi vî awayî, ez tu gazincîan ji tu kesî û sazîyê jî nakim.

İroj êdî ez tu kesî bi dîyarîkirina berhemekî xwe nerehet nakim. Ji xwe xeynî çend kesan, ji berê va, Kurd ji bo hunera min tu tiştekî ji min napirsin. Li ba me ne rexnegirîya hunerê heye û ne jî bi pîvanên cîhana hunerê, dîyalogekî bi hunermendan ra heye. Ez sedemên vê yekê dizanim, min behsa hin alîyên vê pirsgirêkê kirîye.

22/12/2012

Çend grafîkên ku min wekî qertên sersalê ji nas û dostan ra şandîye:

Celadet  A.  Bedirxan, 2002, grafîka bi asît ya li ser metal, 15x11 cm.

Birca Zembîlfîros, 1998, grafîka bi asît  ya li ser metal, 19,5χ17 cm.

Bîhar, 2004, grafîka li ser lînoleum,17x11 cm.

Cegerxwîn, 2003, grafîka li ser metal û lînoleum, 32x22 cm.

Hevî 1,  2005, grafîka li ser lînoleum, 15.5x10 cm.

Hevî 2,  2005, grafîka li ser lînoleum, 15.5x10 cm.

Xalet,  2000, grafîka bi asît ya li ser metal , 15x14,5 cm.

Zozan û Xezal,1996, grafîka li ser dar, 18x11 cm.